چگونه با تغذیه کودی عملکرد بالا داشته باشیم؟

برای حصول بهترین عملکرد و کیفیت در محصولات کشاورزی بایستی عناصر غذایی ماکرو و میکرو  را به میزان لازم و در زمان مناسب در اختیار گیاه قرار دهیم. زمانی که عناصر غذایی به میزان لازم در خاک وجود داشته باشد اما شرایط جذب عناصر فراهم نباشد ریشه گیاه در جذب عناصر غذایی دچار مشکل می شود.

فاکتور های تاثیر گذار در جذب عناصر غذایی

چهار فاکتور آب، هوا، EC و PH  خاک در جذب عناصر غذایی ب نقش مهمی ایفا می کنند. در زمان جذب بایستی آب و هوای خاک به مقدار لازم وجود داشته باشد خاکی که خشک یا اشباع از آب باشد ریشه گیاه قادر به جذب عناصر غذایی نیست و یا اگر خاکی شور یا قلیایی داشته باشیم جذب عناصر غذایی با مشکل مواجه می شوند. پس بایستی علاوه بر افزودن عناصر غذایی به خاک، EC و PH  خاک را نیز متعادل کنیم و رطوبت و اکسیژن برای فعالیت ریشه فراهم باشد.

تعادل عناصر غذایی چیست؟

تعادل عناصر غذایی یعنی اینکه ما بتوانیم برآورد کنیم میزان عناصر غذایی که در کشت قبل از خاک برداشت شده برای سال آینده با درصد بیشتر با ضریب بیشتر آن را به خاک دوباره برگردانیم در حقیقت ما باید به هر میزان که هر سال از خاک عناصر غذایی برداشت می کنیم به همین میزان و با یک مقدار درصدی بیشتر آن را دوباره به خاک اضافه کنیم تا هر سال این تعادل عناصر غذایی حفظ شود و حاصلخیزی خاک ما کاهش پیدا نکند. تغذیه متعادل گیاه همچنین می‌تواند امنیت غذایی ما را تامین کند. مشکلاتی که امروزه گریبانگیر سلامت انسان‌ها شده است همه به عدم تعادل عناصر غذایی مصرف بیش از حد سموم و کودهای شیمیایی بر می گردد.

حفظ تعادل عناصر غذایی و تاثیر آن بر رشد گیاه

آنچه که در رشد ریشه و اندام هوایی و در نهایت عملکرد محصول موثر است حفظ تعادل بین عناصر غذایی در خاک است. درصورتیکه تعادل عناصر غذایی را با مصرف بیش از حد برخی از کودهای شیمیایی برهم بزنیم نه تنها افزایش عملکردی نخواهیم داشت بلکه اختلالاتی نیز در گیاه ایجاد شده که باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول می شود. در مصرف کودهای شیمیایی بایستی بر اساس آنالیز خاک اقدام کنیم. اغلب کشاورزان در مصرف برخی از کود ها خصوصاً کود ازت، فسفر و حتی کودهای میکرو مثل کود آهن زیاده روی می کنند. مقدار کود مصرف شده زمانی تاثیر گذار است که دیگر عناصر ماکرو و میکرو نیز به مقدار کافی در خاک وجود داشته باشد.

مصرف بیش از حد کود های شیمیایی علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید عملکرد  و کیفیت  محصول نیز کاهش می یابد. باید تلاش کنیم بر اساس میزان عناصر غذایی موجود در خاک بتوانیم میزان مناسبی از عناصر غذایی را وارد خاک کنیم تا بتوانیم تعادل بین همه عناصر غذایی ایجاد کنیم برای مثال اگر ما بخواهیم به خاک کود فسفر را اضافه کنیم و در مصرف آن زیاده روی کنیم علاوه بر هزینه که روی دست ما می گذارد باعث بر هم خوردن تعادل عناصر غذایی می شود و بر جذب عنصر روی تاثیر می‌گذارد و مانع از جذب عنصر روی  میشود.

راه تشخیص عناصر غذایی مورد نیاز

برای تشخیص مقدار عناصر مورد نیاز بایستی آنالیزی از خاک تهیه شود این کار بایستی قبل از کاشت انجام شود تا با شروع فصل کاشت و با یک برنامه تغذیه ای دقیق عناصر مورد نیاز را در زمان مناسب در اختیار گیاه قرار دهیم.

 با توجه به آنالیز خاک میزان عناصر ماکرو و میکرو  مورد نیاز گیاه قابل محاسبه است به این ترتیب علاوه بر کاهش هزینه های تولید در بلند مدت خاک حاصلخیزی داریم. عمق نمونه برداری جهت آنالیز در زراعت ۳۰ سانتیمتر است که برای هر هکتار یک نمونه کافی می باشد و برای باغات نیز بسته به نوع درخت و میزان نفوذ ریشه در خاک نمونه برداری تا عمق 90 سانتی متر انجام می شود.

کشاورز باید بداند که خاکی  در آن کشاورزی می‌کند به چه عناصر غذایی نیاز دارد در صورتی که این موضوع برای ما مشخص شود می دانیم که چه نوع کودی و به چه میزان باید به خاک اضافه کنیم اما متاسفانه اغلب کشاورزان طبق سال های گذشته  میزان ثابت  و مشخصی از  از کودهای شیمیایی را هر ساله طبق عادت به خاک اضافه می کنند که این روش تغذیه علاوه بر ایجاد عدم تعادل عناصر غذایی و کاهش بهره‌وری امنیت قضایی جامعه را هم تحت تاثیر قرار می دهد .